Τετάρτη, 11 Νοεμβρίου 2015

Ο ...Χάρος καταδιώκει τον αποστάτη Βάρδα Φωκά.

Κεφαλή "ραβδίου" 'η "απελατικίου"
το πολεμικό ρόπαλο των Βυζαντινών.

....ένας από δαύτους, πρώτος σε τόλμη και γενναιότητα, που τον έλεγαν Κωνσταντίνο, αλλά Χάρο τον φώναζαν, πήγε μπροστά από τους άλλους και γρήγορα κατέβαινε προς τον Φωκά, που πήγαινε τελευταίος από τους δικούς του, έτοιμος να αντιμετωπίσει όποιον έρχονταν πίσω τους. Τον είδε ο Χάρος από μακριά και τον γνώρισε, και του αμόλησε βρισιές άσεμνες και απρεπείς. Μπάσταρδο και δειλό τον έλεγε, και του ζήταγε να περιμένει λιγάκι, για να πάρει βραβείο για την αποστασία του.
Ο Φωκάς, ακούγοντας τις βρισιές και δίνοντας βάρος σε όσα έλεγε ο άλλος, τράβηξε το χαλινάρι και πήγε προς εκείνον.
“Άνθρωπε,” είπε “θα έπρεπε να σκέφτεσαι πόσο αστάθμητη είναι η τύχη των ανθρώπων, και να μην επωφελείσαι από την ατυχία ενός ανθρώπου, αλλά να τον λυπάσαι. Και καλύτερα θα ήταν να με ελεείς, εμένα τώρα που δυστυχώ, εμένα, που είχα πατέρα Κουροπαλάτη, Καίσαρα παππού, Βασιλιά θείο, και εγώ ο ίδιος έγινα Δούκας και κατατάσσομαι στους ανώτερους. Και τώρα, υποφέρω από τα χειρότερα κακά και την χειρότερη φτώχεια.
Αυτά που είπες, ηλίθιε, είναι για να τα ακούνε παιδάκια, γιατί μόνο αυτά μπορείς να ξεγελάσεις. Εμένα, με αυτά σου τα λόγια, δεν με ακούμπησες.”
Και κτυπώντας το άλογό του και πλησιάζοντας με τόλμη, έβγαλε από την θήκη του ο Φωκάς το ρόπαλο του και σμίγοντας, του ρίχνει μια στο κράνος και τον σκότωσε μεμιάς, αφού η περικεφαλαία δεν άντεξε την δύναμη του χτυπήματος. Και γυρίζοντας το χαλινάρι, πήρε ξανά το δρόμο του.
Σκυλίτζης, “Σύνοψις ιστοριών”
Μεταφορά στη Νεοελληνική, Δημήτρης Σκουρτέλης
Για την αποστασία του Βάρδα Φωκά, εδώ.

Ανατολικά σύνορα - Δημήτρης Σκουρτέλης


Παρασκευή, 16 Οκτωβρίου 2015

Ο Βάρδας Σκληρός στην Βαγδάτη: Μια πηγή του Ακριτικού Έπους

Η Βαγδατη τον Μεσαίωνα.

Η ιστορία του Βάρδα Σκληρού στην Περσία (Βαγδάτη - Βαβυλώνα κατά τους βυζαντινούς ιστορικούς) μοιάζει με παραμύθι.

Ο βασιλιάς Χοσρόης αντιμετωπίζει την εξέγερση ενός γνήσιου Πέρση (όχι Αραβικής καταγωγής) απόγονου των Αχαιμενιδών, του Ίναργου, που ἀνασείει τε τὸ γένος τῶν Ἀχαιμενιδῶν ἅπαν καὶ ἀπόστασιν κινεῖ κατὰ τῶν Σαρακηνῶν.”  Ο Ίναργος κυριαρχεί στις μάχες, ενισχυμένος από 20.000 Τούρκους που στρατολόγησε από την Ανατολή. Τα στρατεύματα του Χαλίφη της Βαγδάτης (“βασιλιά” και “Βαβυλώνιο”τον αποκαλούν οι Βυζαντινοί ιστορικοί) ηττώνται σε κάθε μάχη, και ο Ίναργος προβαίνει σε γενοκτονία του Αραβικού πληθυσμού.

Δεν έχει άλλη διέξοδο ο Χαλίφης παρά να απελευθερώσει τον αιχμάλωτο Ρωμιό στρατηγό,  και να του αναθέσει την διοίκηση ενός αποσπάσματος από άλλους Ρωμιούς αιχμάλωτους των Περσών. Ο Σκληρός κατ΄αρχάς φέρνει αντιρρήσεις γιατί πιστεύει πως οι ταλαιπωρημένοι από την φυλάκιση άντρες δεν θα μπορούν να πολεμήσουν.

Από την άλλη αρνείται να διοικήσει στράτευμα Σαρακηνών.  “στρατεύματα μέντοι λαβεῖν Ἀράβων ἢ Σαρακηνῶν ἢ ἑτέρων ἐθνῶν τῶν τῷ Χοσρόῃ ὑποκειμένων οὐδ' ὅλως ἠνέσχετο”. Έτσι, τελικά, αναλαμβάνει να οργανώσει τους Ρωμιούς αιχμαλώτους. Τους οδήγησε στα λουτρά, τους έντυσε και τους εξόπλισε καλά. Τρεις χιλιάδες μαζεύτηκαν μέσα από τις φυλακές, όλοι έμπειροι στρατιώτες, Οἳ δὲ, ἅτε γενναῖοι ἄνδρες καὶ μάχιμοι, καὶ τάξεις εἰδότες ὁπλιτικὰς”.

Έργο Δημήτρη Σκουρτέλη
Ο Σκληρός τους μετέτρεψε τάχιστα σε μάχιμη δύναμη. Πέφτει πάνω στον Ίναργο, διαλύει τον στρατό του και τον σκοτώνει. “εκείνοι τω ξένω της καθοπλίσεως, και τω αήθει της φωνής και τω αγνώστω της παρατάξεως, τω δε πλέον και τη ραγδαία φορά και ρύμην των Ρωμαίων καταπλαγέντες τρέπονται κατά κράτος”

Η νίκη ήταν ολοκληρωτική, και οι Ρωμιοί πήραν πολλά λάφυρα και άλογα, και δεν είχαν καμιά όρεξη να γυρίσουν πίσω στον Χαλίφη: λείαν δ' ὅτι πολλὴν περιβαλόμενοι καὶ ἵππους συχνοὺς οὐκέθ' ὑποστρέψαι πρὸς Χοσρόην ἔγνωσαν…”

Έργο Δημήτρη Σκουρτέλη

Μετά, η ιστορία έχει δυο εκδοχές, κατά τον Κεδρηνό. Ή το απόσπασμα των Ρωμιών, χωρίς αντίπαλο πλέον, συνεχίζει την πορεία του και καταφεύγει στα εδάφη της Αυτοκρατορίας, ή αυτό γίνεται μετά τον θάνατο του βασιλιά Χοσρόη, που δεν άργησε, άλλωστε. Ο διάδοχός του τους άφησε να φύγουν για να δείξει φιλική στάση προς την Αυτοκρατορία

Ο Ψελλός δίνει τρίτη εκδοχή. Το απόσπασμα των Ρωμιών, μετά τη νίκη του φεύγει για την Αυτοκρατορία επειδή φοβάται πως θα φυλακιστεί ξανά. Οι Πέρσες το καταδιώκουν με πολλαπλάσιες δυνάμεις, αλλά οι Ρωμιοί νικούν ξανά, λόγω της ανυπέρβλητης μαχητικής τους αξίας, και οι Πέρσες, ἔγνωσαν ὅσῳ τῷ μέτρῳ τῆς τῶν Ῥωμαίων ὑστεροῦσι χειρός” και έτσι, οι Ρωμιοί επιστρέφουν ασφαλείς.
Φαίνεται πως η παραμονή του Βάρδα Σκληρού στη Βαγδάτη κράτησε δέκα χρόνια: 979-989.

Έργο Δημήτρη Σκουρτέλη
Τα Ακριτικά τραγούδια.
Ίχνη ετούτης της περιπέτειας έχουν επιζήσει πεντακάθαρα στα ακριτικά τραγούδια. Από τον τρόπο της αφήγησης των ιστορικών, φαίνεται πως ήδη είχε περάσει στην βυζαντινή ‘μυθολογία’. Είναι μάλιστα τυπικό επεισόδιο στα τραγούδια, να αιχμαλωτίζεται ο ήρωας και μετά να λύνεται και να νικά τους εχθρούς του. (Δες: άσμα Θεοφύλακτου, Πορφύρη, Γιου του Αντρόνικου, Σκλερόπουλου κλπ.)

Ακόμη, στο τραγούδι του Αρμούρη, έχουμε εγκάρδια συνομιλία του Αμιρά με τον φυλακισμένο από αυτόν πατέρα του νεαρού ήρωα, συνεννόηση μεταξύ τους για να περιοριστεί η ορμή του, και τελικά, παντρολογήματα του γιου του Αρμούρη με την κόρη του Αμιρά!

Σε ένα άλλο τραγούδι, αναφέρεται καθαρά ο πατέρας του ήρωα Παπάνου να μπεκροπίνει στην “Βαβυλώνα” όταν μαθαίνει με μαντεία πως ο γιος του αιχμαλωτίζεται από τον Αυτοκράτορα και τρέχει να τον ελευθερώσει. Είναι αντανάκλαση των κατοπινών στάσεων του Βάρδα Σκληρού, που τελικά νικήθηκε, γέρος πια, από τον Βουλγαροκτόνο, ο οποίος όμως τον αντιμετώπισε με την πρέπουσα τιμή.

Εννοείται πως και στο γραπτό Έπος ο Ρωμιός παππούς του Διγενή είναι εξόριστος “δια μούρτην εις τα φουσσάτα” -για εξέγερση στα στρατεύματα, όπως ο αιώνιος επαναστάτης Σκληρός.


Έρευνα, κείμενο: Δημήτρης Σκουρτέλης


Έργο Δημήτρη Σκουρτέλη



Στην συνέχεια, παραθέτουμε τις πηγές


Ψελλός

1.11 Εἶτα γίνεταί τι τοιοῦτον· πόλεμός τις ἀλλόφυλος καταλαμβάνει τὸν Βαβυλώνιον, ᾧ προσπεφευγότες οἱ περὶ τὸν Σκληρὸν, ὥσπερ δήπου ὁ λόγος ἐγνώρισε, ἀντιστρόφους εὕροντο τὰς ἐλπίδας, καὶ ὁ πόλεμος βαρὺς καὶ δεινὸς καὶ πολλῶν δεόμενος τῶν ἀντιστησομένων χειρῶν καὶ δυνάμεων· καὶ ἐπειδὴ οὐκ εἶχεν οὗτος τῷ οἰκείῳ μόνῳ στρατοπέδῳ θαρρεῖν, ἐπὶ τοὺς φυγάδας τίθεται τὰς ἐλπίδας, καὶ λύει μὲν εὐθὺς τῶν δεσμῶν, ἐξάγει δὲ τῆς φρουρᾶς, ὁπλίζει τε καρτερῶς, καὶ κατ' εὐθὺ τῆς ἐναντίας ἵστησι φάλαγγος. Οἳ δὲ, ἅτε γενναῖοι ἄνδρες καὶ μάχιμοι, καὶ τάξεις εἰδότες ὁπλιτικὰς, ἑκατέρωθεν διαστάντες, εἶτα δὴ ἀθρόον ἐξιππασάμενοι καὶ τὸ ἐνυάλιον ἀλαλάξαντες, τοὺς μὲν αὐτοῦ κτείνουσι, τοὺς δὲ τρέψαντες εἰς φυγὴν, εἶτ' ἄχρι τοῦ χάρακος ἐξελάσαντες, ἄρδην ἅπαντας ἀνῃρήκασιν· ἀναζευγνύντες δὲ, ὥσπερ ἐκ ταὐτοῦ συνθήματος τῆς ψυχῆς, πρὸς φυγὴν ἐτρέψαντο ἑαυτούς· ἐδεδοίκεσαν γὰρ αὖθις τὸν βάρβαρον, ὡς οὐ δεξιῶς τούτοις προσενεχθησόμενον, ἀλλὰ πάλιν ἐν πέδαις καθείρξοντα. Κοινῇ γοῦν ἀνὰ κράτος φεύγοντες, ἐπειδὴ πλεῖστον τῆς Ἀσσυρίων ἀπεληλύθεισαν γῆς, καὶ ἡ φυγὴ καταφανὴς τῷ βαρβάρῳ ἐγένετο, τοῖς ἐπιτυχοῦσι τότε τοῦ συνηθροισμένου στρατεύματος τὴν ἐπιδίωξιν αὐτῶν ἐγκελεύεται· καὶ πολύ τι πλῆθος κατὰ νώτου τούτοις συνεισπεσόντες, ἔγνωσαν ὅσῳ τῷ μέτρῳ τῆς τῶν Ῥωμαίων ὑστεροῦσι χειρός· οἱ γάρ τοι φυγάδες ἀθρόον τοὺς χαλινοὺς στρέψαντες, καὶ ἐλάττους πρὸς πολλαπλασίους ἀγωνιζόμενοι, βραχυτέρους ἑαυτῶν τοὺς καταλελειμμένους πρὸς τὴν φυγὴν πεποιήκασιν.

Κεδρηνός
“....τούτου δὲ ἀναγορευθέντος ἠγγέλλετο καὶ ὁ Σκληρὸς ἥκων ἀπὸ Συρίας. καθειρχθεὶς γάρ, ὡς εἴπομεν, παρὰ τοῦ Χοσρόου μετὰ τῶν περὶ αὐτὸν ἐν Βαβυλῶνι ἔμενε τηρούμενος ἐν τῇ φρουρᾷ, πάσης ἐπιμελείας ἐστερημένος καὶ τῇ ἐκ τῆς καθείρξεως κακουχίᾳ καὶ ταῖς τῶν φυλαττόντων παροινίαις τετρυχωμένος· ἐξαίφνης δ' ἐπέλαμψεν αὐτῷ τύχη λαμπρά, καὶ τῆς φυλακῆς ἐκβάλλεται σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν παραδόξως. οἵῳ δὲ τρόπῳ τῶν δεσμῶν ἠλευ 2.439 θερώθη, καὶ ὅπως εἰς τὰ Ῥωμαίων ἤθη διεσώθη καὶ ἐπανῆλθεν, ἄπεισι λέξων ὁ λόγος. Τὸ τῶν Περσῶν γένος τὴν ἀρχὴν τῆς βασιλείας ἀφαιρεθὲν ὑπὸ τῶν Σαρακηνῶν ἀεὶ μὲν ἐνεκότει τούτοις καὶ ἐνεδομύχει, καὶ καιρὸν ἐζήτει καὶ μηχανὴν ὅπως τοὺς τὸ κράτος ἔχοντας κατα σπάσῃ καὶ τὴν πάτριον πάλιν ἀναλάβῃ ἀρχήν· ἦν δέ τις ἐν αὐτοῖς ἀνὴρ ἐξ εὐγενοῦς σειρᾶς καταγόμενος, Ἴναργος τοὔνομα, λέγειν τε δεινὸς καὶ ἄλλως πολεμικὸς καὶ δραστήριος ἄνθρωπος. οὗτος τὸν βασιλέα Χοσρόην κατανοήσας ἀνειμένως καὶ φαύλως ἄρχοντα, καὶ νῦν παρεῖναι ὃν ἐζήτουν οἱ Πέρσαι καιρὸν οἰηθείς, ἀνασείει τε τὸ γένος τῶν Ἀχαιμενιδῶν ἅπαν καὶ ἀπόστασιν κινεῖ κατὰ τῶν Σαρακηνῶν. προσλαβόμενος δὲ καὶ μισθοφορικὸν ἀπὸ τῶν ἑῴων Τούρκων ἀμφὶ τὰς εἴκοσι χιλιάδας ἐδῄου καὶ κατέτρεχε τὰ Σαρακηνῶν, ἄρδην ἀναιρῶν τοὺς ἁλισκομένους καὶ μηδὲ παίδων φειδόμενος. πρὸς τοῦτον ὁ Χοσρόης πολλάκις καὶ διὰ τῶν οἰκείων στρατηγῶν καὶ αὐτὸς δι' ἑαυτοῦ ἀντιπαραταξάμενος ἐν πάσαις ταῖς μάχαις ἡττήθη. ἀπογνοὺς οὖν λοιπὸν καὶ εἰδὼς μὴ ὢν ἱκανὸς ὅπλα ἀπὸ τοῦδε κινῆσαι κατὰ Περσῶν, τῶν αὐτοῦ στρατευμάτων πολλάκις κατακοπέντων καὶ μηδ' ὄνομα στεγόντων ἀκοῦσαι Περσῶν, εἰς ἔννοιαν ἔρχεται τῶν ἐν τῇ φρουρᾷ Ῥωμαίων, ἐπιλογισάμενος λίαν ἐμφρόνως ὡς εἰ μή τις τῶν ἐπισήμων ἦν καὶ ἐμφανῶν ὁ καθειργμένος καὶ κατὰ ψυχὴν καὶ σῶμα γενναίως ἔχων, οὐκ ἂν τοῦ οἰκείου δεσπότου κατεξανέστη καὶ ἐς τόδε ἀνάγκης συνήλασε τοῦτον, καὶ μετὰ ταῦτα φυγὰς καὶ βίον διαντλῶν ἀτυχῆ ὑπὸ τοσούτων καὶ τηλικούτων ὡς βασιλεὺς ἀνυμνεῖται. κοινολογησάμενος μετὰ τῆς ἑαυτοῦ γερουσίας ἐκβάλλει τε τὸν ἄνδρα τοῦ τον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ τῆς φυλακῆς καὶ πάσης ἐπιμελείας κατ αξιοῖ, καὶ τελευταῖον τὴν περὶ τοῦ πολέμου προσφέρει ἀξίωσιν.  Θρυπτομένου δὲ κατ' ἀρχὰς τοῦ Σκληροῦ, καὶ μετ' εἰρωνείας πῶς ἂν δυνηθεῖεν λέγοντος ὅπλα κινῆσαι ἄνδρες ἐν τοσούτῳ καιρῷ καθειργμένοι καὶ κατακόρως μετασχόντες τῶν ἐκ τῆς φρουρᾶς κακοπαθειῶν, ὁ Χοσρόης καὶ πάλιν ἐνέκειτο, καὶ χρήματα λαβεῖν αὐτὸν ἱκέτευεν ἀριθμοῦ διεκπίπτοντα καὶ στρατεύματα πλήθει τε ἄπειρα καὶ λαμπρὰ ταῖς παρασκευαῖς, καὶ στρατηγῆσαι τὸν πόλεμον, καὶ μὴ μνησικακῆσαι τῆς καθείρξεως, ὡς δυναμένου καὶ αὐτοῦ τοῖς μετὰ ταῦτα καλοῖς καὶ ταῖς φιλοφροσύναις ἐπηλυγάσαι τὰ προφθάσαντα κακὰ καὶ τὰς ἐκ τῆς φυλακῆς ἀηδίας. πείθεται τὸ τελευταῖον ὁ Σκληρός, καὶ ἐκτελέσειν ὑπέσχετο τὸ κεκελευσμένον. στρατεύματα μέντοι λαβεῖν Ἀράβων ἢ Σαρακηνῶν ἢ ἑτέρων ἐθνῶν τῶν τῷ Χοσρόῃ ὑποκειμένων οὐδ' ὅλως ἠνέσχετο, τὰς δὲ φυλακὰς τῶν ἐν Συρίᾳ πόλεων ἀναζητῆσαι ἠξίωσε, καὶ τοὺς ἐν αὐταῖς κρατουμένους Ῥωμαίους ἐξαγαγεῖν καὶ καθοπλίσαι, μετὰ τούτων καὶ οὐκ ἄλλως λέγων εἶναι δυνατὸν αὐτῷ τὸν πρὸς τοὺς Πέρσας ἀναδέξασθαι πόλεμον. ἐδέξατο ὁ Χοσρόης τὸν λόγον, καὶ αἱ φυλακαὶ ταχὺ ἀνεῴγνυντο, καὶ οἱ ἐν αὐταῖς ἠλευθεροῦντο Ῥωμαῖοι, καὶ συνηθροίσθησαν ἀπὸ τούτων ἄνδρες ὁμοῦ τρισχίλιοι· οὓς εἰς βαλανεῖα ἐκδοὺς καὶ τὸν ἐκ τῆς καθείρξεως ῥύπον ἀπο καθάρας, ἐσθῆσί τε καὶ περιβολαῖς καιναῖς ἀμφιάσας, καὶ ἑκάστῳ τὴν προσήκουσαν καὶ ἀρκοῦσαν δοὺς παντευχίαν, ὁδηγοὺς τῆς ὁδοῦ λαβὼν ἔξεισι μετ' αὐτῶν κατὰ τῶν Περσῶν. γενομένης δὲ ἀντιπαρατάξεως, καὶ μετὰ ῥύμης σφοδρᾶς τῶν περὶ τὸν Σκληρὸν ἐπιθεμένων τοῖς Πέρσαις, ἐκεῖνοι τῷ ξένῳ τῆς καθοπλίσεως καὶ τῷ ἀήθει τῆς φωνῆς καὶ τῷ ἀγνώστῳ τῆς παρατάξεως, τὸ δὲ πλέον καὶ τῇ ῥαγδαίᾳ φορᾷ καὶ ῥύμῃ τῶν Ῥωμαίων καταπλαγέν τες τρέπονται κατὰ κράτος καὶ πίπτουσι πανσυδί, ὡς μηδ' ἄγγελον (τοῦτο δὴ τὸ τοῦ λόγου) περιλειφθῆναι τῆς συμφορᾶς, πε σόντος καὶ αὐτοῦ Ἰνάργου κατὰ τὴν προσβολήν. λείαν δ' ὅτι πολλὴν περιβαλόμενοι καὶ ἵππους συχνοὺς οὐκέθ' ὑποστρέψαι πρὸς Χοσρόην ἔγνωσαν, ἀλλὰ τῆς ἐπὶ Ῥωμαίους ἀγούσης ἁψάμενοι καὶ συντόνῳ χρησάμενοι τῇ ὁδοιπορίᾳ ἔλαθον διαδράντες καὶ εἰς τὰ σφέτερα ἤθη διασωθέντες. ἕτερος δὲ λόγος ἔχει ὡς μετὰ τὴν κατὰ Περσῶν νίκην ἐπανελθόντας ἐδέξατο φιλοφρόνως αὐτοὺς ὁ Χοσρόης, καὶ ἐπεὶ μετ' ὀλίγον τὸ τῆς ζωῆς αὐτὸν ἔφθασε τέλος, ἐπέσκηψε τῷ υἱῷ καὶ ὁμωνύμῳ καὶ μετ' αὐτὸν βασιλεῖ συμμαχίαν δοῦναι τοῖς Ῥωμαίοις καὶ οἴκαδε πέμψαι. καὶ ὁ μὲν Σκληρὸς ἑνὶ τῶν εἰρημένων τρόπων τὴν Ῥωμαίων καταλαμβάνει γῆν.

Δείτε κι εδώ:

Ο Βουλγαροκτόνος και δυο στρατηγοί



Τα βυζαντινά κείμενα πάρθηκαν από εδώ:
Ερευνητικό έργο: ∆ΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ – ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑ. Χρηµατοδότηση: ΚΠ Interreg ΙΙΙΑ (ETΠΑ 75%, Εθν. πόροι 25%). Εργαστήριο ∆ιαχείρισης Πολιτισµικής Κληρονοµιάς, www.aegean.gr/culturaltec/chmlab. Πανεπιστήµιο Αιγαίου, Τµήµα Πολιτισµικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, © 2006. Επιτρέπεται η ελεύθερη χρήση του υλικού µε αναφορά στην πηγή προέλευσής του. Πηγές εικόνων: http://historum.com/medieval-byzantine-history/54606-why-mongols-were-able-capture-baghdad-such-short-time.html

http://dimitris-a-skourtelis.blogspot.gr/

Σάββατο, 26 Σεπτεμβρίου 2015

Ο "Δίαυλος" και η Νότα Χρυσίνα.

Η καλλιτεχνική δραστηριότητα στον πολυχώρο "Δίαυλο" την χρονιά 2014-2015 και η κυρία Νότα Χρυσίνα.


Ο "Δίαυλος" βρίσκεται στο Θησείο και είναι ένα εστιατόριο -Πολυχώρος που χρησιμοποιείται για πολλές εκδηλώσεις, Διαθέτει μια υπέροχη αίθουσα στον πρώτο όροφο κατάλληλη για εκθέσεις τέχνης και άλλες εκδηλώσεις. Είναι ένα κατάστημα διαμορφωμένο με γούστο, στην καρδιά της παραδοσιακής Αθήνας και πολύ κοντά στο σταθμό του Θησείου.


Δεν είχε όμως ποτέ χρησιμοποιηθεί για έκθεση ζωγραφικής μέχρι που η εταιρεία "Plentertainment" των ηθοποιών Μαριάννας Καστανία και Δέσποινας Κούρτη να αποφασίσουν να τον χρησιμοποιήσουν γι αυτόν τον σκοπό, παράλληλα με το θεατρικό που ανέβαζαν στην ίδια αίθουσα.
Ο κλήρος και η τιμή αυτής της πρωτιάς, έπεσε σε μένα, τον Δημήτρη Σκουρτέλη που εξέθεσα πρώτος εκεί, από τις 24 -30 Νοεμβρίου 2014, αναλαμβάνοντας την ευθύνη και το ρίσκο.



Για την έκθεση, δείτε περισσότερα εδώ  όπου θα παρατηρήσετε και τα περίφημα τούλια που θα μας απασχολήσουν αργότερα.

Στην συνέχεια, ο "Δίαυλος", φιλοξένησε την έκθεση των ζωγράφων Μαρίας Σιδέρη (δείτε εδώ)  και Βασίλη Αράπη(δείτε εδώ) καλλιτεχνών αναγνωρισμένων, που δεν χρειάζονται ούτε σύσταση, ούτε ύμνους, διότι έχουν δεχτεί αρκετούς:


Στα πλαίσια αυτής της έκθεσης έγινε ένα καλλιτεχνικό δρώμενο, όπου ο Βασίλης Αράπης και ο Δημήτρης Σκουρτέλης ζωγράφισαν ζωντανά μπροστά στους επισκέπτες επί τρεις μέρες,  κάτι που λίγοι ζωγράφοι έχουν αποτολμήσει. Δυο καλλιτέχνες με τόσο διαφορετική τεχνοτροπία, έδειξαν στον κόσμο όχι μόνο τα "μυστικά" τους αλλά και σε ποιο βαθμό οι ρίζες της τέχνης τους είναι κοινές.




Έπειτα, ο "Δίαυλος" φιλοξένησε την έκθεση της πρωτοεμφανιζόμενης εικαστικού Ιουλίας Μακρή, (δείτε εδώ) από τις 39/4 έως τις 6/5 2015. Τα σχέδια της Μακρή ήταν όμως τόσο έντεχνα, που αν και πρωτοεμφανιζόμενη, θα την ζήλευαν πολλοί αναγνωρισμένοι ζωγράφοι. Ευχόμαστε να συνεχίσει με την ίδια ικανότητα και ορμή.




Το επιστέγασμα αυτής της δημιουργικής χρονιάς για τον "Δίαυλο" και την εταιρεια "Plentertainment" των Μαριάννας Καστανία και Δέσποινας Κούρτη ήταν μια έκθεση παιδικής ζωγραφικής, από τις 13-15 Ιουνίου του 2015, που συγκέντρωσε πλήθος γονέων και παιδιών. 

Ήταν ίσως το σημαντικότερο όλων, γιατί η μόνη ελπίδα της τέχνης είναι να εμπεδωθεί από νωρίς στις μικρές ηλικίες.


Σαν παράλληλη -εξωκαλλιτεχνική βέβαια - δραστηριότητα, έγινε το σεμινάριο εναλλακτικών θεραπειών της Αναστασίας Δημητριάδου, στις 27-1-2015.


Επίσης έγιναν αρκετές ομιλίες και ημερίδες συζητήσεων, που θα ήθελαν πολύ χώρο για να παρουσιαστούν. Περισσότερα θα δείτε στην σελίδα του Plentertainment στο facebook και στο blog Pleiades, εδώ, και εδώ, από όπου και οι πηγές των εικόνων.


Παράλληλα, όλα αυτό το διάστημα παιζόταν το πρωτοποριακό πραγματικά έργο "Αιδοίων μονόλογοι", από τον θίασο των Μαριάννας Καστανία και Δέσποινας Κούρτη, που με τον περίεργο τίτλο του και με τον βαθύ προβληματισμό του, είχε σαν στόχο να αναδείξει και να καταγγείλει τα γυναικεία θέματα.
Για το έργο αυτό, παραθέτω μια κριτική που έγραψα ο ίδιος, και αποδείχτηκε προφητική:

“Είναι καιρός να μιλήσω για το έργο “Αιδοίων μονόλογοι”, που παίζεται στην αίθουσα όπου έκανα έκθεση, στον “Δίαυλο”. Έχω ακούσει αρνητικές κριτικές από ανθρώπους που -φυσικά- δεν το είδαν, και -φυσικά- δεν πάτησαν ούτε στις δύο εκθέσεις που ήδη έγιναν εκεί. 
Όσοι νομίζουν πως το έργο είναι… πορνογραφικό, θα απογοητευθούν. Το έργο σοκάρει, αλλά όχι όπως ορισμένοι… ελπίζουν. 
Εκεί θα δείτε πραγματικές ιστορίες γυναικών. Αυτήν που της αφαίρεσαν τα γεννητικά όργανα από καρκίνο… 
Αυτήν που την βίασαν απάνθρωπα στην Βοσνία. 
Αυτήν της ανήλικης που την αποπλάνησε ο καλύτερος φίλος του πατέρα της… 
Και φυσικά θα δείτε την πραγματική εικόνα μιας γέννας… Αυτές οι αφηγήσεις εναλλάσσονται με άλλες, που είναι πιο κωμικές, αλλά όχι λιγότερο δραματικές κατά βάθος. 
Είναι ιστορίες γυναικών που δεν μπόρεσαν να βρουν τον εαυτό τους, ή που τον έχασαν στην πορεία. 
Το αστείο είναι πως η αρνητική κριτική γίνεται από άτομα που έχουν ακριβώς ανάλογα προβλήματα και δεν έχουν το κουράγιο να τα αντιμετωπίσουν. Έχουν όμως το κουράγιο να κατηγορούν. Στην ουσία κατηγορούν την ανεπάρκειά τους…”


Δημήτρης Σκουρτέλης





------------------------
Όπως καταλαβαίνετε, η δραστηριότητα αυτή στον "Δίαυλο" την χρονιά 2014-15, ήταν και πλούσια, και ποιοτική, και θα την ζήλευε οποιοσδήποτε από τους καθιερωμένους πολυχώρους Τέχνης και Πολιτισμού. Είναι τιμή μου που συμμετείχα, και ακόμη μεγαλύτερη τιμή μου, είναι που τον εγκαινίασα ως χώρο τέχνης.


Και πράγματι, αυτήν την δραστηριότητα, την ζήλεψαν. 

Έτσι η κυρία Νότα Χρυσίνα, απόφοιτος Πολιτισμού του ΕΑΠ, φοιτήτρια μεταπυχιακών της Νεοελληνικής Φιλολογίας, ιδιοκτήτρια blog, επίδοξη ραδιοφωνική παραγωγός, και πρώην συνεργάτης του Δημήτρη Σκουρτέλη, επειδή διαφώνησε με την ιδέα αυτή των δραστηριοτήτων στον "Δίαυλο", προέβη στην πιο αισχρή, αβάσιμη, και υποβολιμιαία κριτική.


Γιατί; 

Μα...ήθελε, όπως γράφει, να ανοίξει δικό της χώρο Τέχνης. Ας την αφήσουμε να μας το εξηγήσει η ιδια:


Ετσι, υποβάθμισε, όσο μπορούσαν οι δυνάμεις της, την αρχή της δραστηριότητας στον "Δίαυλο":

Το κείμενο:

Νότα Χρυσίνα
23 Ιουλίου ·  
"Απαντώ στον κύριο που υποστηρίζει πως τα τούλια σε πίνακες είναι θεμιτά γιατί λέει υπήρχαν και στην αρχαιότητα. Στην αρχαιότητα στόλιζαν τα αγάλματα με ταινίες εσείς όμως δεν είσθε αρχαιολάτρης ή μήπως είσθε κύριε αγιογράφε; Θα σας πρότεινα μάλιστα να στολίσετε τους πίνακές σας με τις κυλότες των πρωταγωνιστριών του σημαντικού εργου το οποίο σας ανάγκασαν να παρακολουθείτε και είχε τον σοβαρό τίτλο "Αιδοία" . Λίγη αιδώς δεν θα σας έβλαπτε."


Και τα ακόμα αισχρότερα σχόλια κάτω από αυτήν την δήλωση:



Βυζομαζώχτρα...


Νότα Χρυσίνα Γίνε φίλος με τον αγιογράφο. Με αυτά ασχολείται συνήθως. χα χα χα

Δημήτρης Νικηφόρου στείλε τον κατά δώθε

Νότα Χρυσίνα Χτύπησε διάσημος αγιογράφος και θα βγει

Δημήτρης Νικηφόρου δεν μπορώ, είμαι γυψαρισμένος

Νότα Χρυσίνα Θέλει όλο το χέρι και με γύψο

Δημήτρης Νικηφόρου χαχαχαχαχαχαχαχαχαχαχαχαχαχααα




Η αισχρότητα του ατόμου αυτού είναι αυταπόδεικτη. Επιπλέον κάνει και ένα σοβαρό ιστορικό λάθος, μια που όλα τα αρχαια αγάλματα καλύπτονταν με πέπλα, με αποκορύφωμα το πέπλο της Αθηνάς που υφαινόταν για τα Παναθήναια.



Επίσης, μια που το έργο μου ακολουθεί την Βυζαντινή τεχνοτροπία, πρότεινα και ορατές αποδείξεις, όπως αυτήν την Παλαιολόγια απεικόνιση της Αναστηλώσεως των Εικόνων, όπου εμφανώς η εικόνα της Θεοτόκου είναι στολισμένη με υφάσματα.



Συνεπώς, η κυρία Νότα Χρυσίνα, μέσα στην... πτυχιούχα της επίδειξη τραγικής άγνοιας, κατηγορεί για προσωπικούς λόγους, μια κυριολεκτικά προαιώνια συνήθεια του Ελληνισμού, ο οποίος ουδέποτε θεώρησε το έργο τέχνης σαν μουσειακό και αποστεωμένο αντικείμενο, αλλά σαν ζωντανό μέρος του βίου του. 

Το στόλιζε, το φίλαγε, το άλειφε με αρώματα...






Αλήθεια, μια που στη δήλωση αυτή της Νότας Χρυσίνα δεν αναφέρεται ρητά ούτε ο Δίαυλος ούτε η έκθεση του Δημήτρη Σκουρτέλη, πως είμαστε σίγουροι πως αυτό είναι το θέμα της; Μα το παραδέχεται σε μια διαδικτυακή συζήτηση μαζί του! (Peggy και Νότα Χρυσίνα είναι φυσικά το ίδιο πρόσωπο, απλά έχει δυο προφίλ, και το Peggy είναι υποκοριστικό του ονόματός της, Παναγιώτα.






Και φυσικά, η συγγνώμη της δεν αξίζει μία πεντάρα, διότι επιμένει πως όσα είπε, είχαν σαν στόχο "να γίνει μια ωραία έκθεση"...


Και κοιτάτε πως προσπαθεί εκ των υστέρων να αλλάξει το νόημα της κριτικής της:


Ενώ αρχικά έγραφε: "Θα σας πρότεινα μάλιστα να στολίσετε τους πίνακές σας με τις κυλότες των πρωταγωνιστριών..."



Μετά, ισχυρίζεται πως... "Έγραψα σε κάποιον κύριο να προσέχει να μην του κρεμάσουν στους πίνακές του και κυλότες "

Πράγμα που είναι τελείως διαφορετικό, βέβαια.
Η κριτική της όμως δεν αφορά μόνο τις κιλότες, αλλά και στον ίδιο τον χώρο του Δίαυλου:





Και φυσικά η κυρία Χρυσίνα επιτίθεται σε ανεμόμυλους, διότι κανεις δεν απεκάλεσε τον Δίαυλο "γκαλερί" αλλά "Πολυχώρο"



Επίσης ψεύδεται ασύστολα όταν λέει πως πήγε στον "Δίαυλο". Ποτέ δεν πάτησε το πόδι της εκεί, και ποτέ δεν παρακολούθησε το έργο ούτε πήγε στις εκθέσεις που επέκρινε.

Επίσης, ας σημειωθεί πως αρχικά είχε συμφωνήσει με την ιδέα της έκθεσης αυτής, αλλά λίγες μέρες πριν τα εγκαίνια άλλαξε γνώμη, άγνωστο γιατί. Απλά επισημαίνω, για να βοηθήσω τον αναγνώστη, πως η κυρία Νότα Χρυσίνα, όπως προκύπτει από το μπλογκ της συνεργάζεται με πολλούς άλλους καλλιτέχνες, καθώς και με πολλές γκαλερί, πράγμα που θα μπορούσε να μας δώσει την άκρη του νήματος...

Έτσι λοιπόν, η κυρία Νότα Χρυσίνα, που θέλει να ανοίξει έναν δικό της χώρο τέχνης, όπως γράφει, όχι μόνο δεν συμπαραστάθηκε στον μέχρι τότε συνεργάτη της, τον Δημήτρη Σκουρτέλη, επειδή αυτός τόλμησε να κάνει μια έκθεση χωρίς την... έγκρισή της, και ενώ η ίδια δεν είχε αντιπροτείνει κάτι αντίστοιχο σε αυτόν, αλλά, υποκριτικά, επιτέθηκε με αισχρό, ψευδή και ανιστόρητο τρόπο στις δραστηριότητες του Πολυχώρου  "Δίαυλου", διότι δήθεν ενοχλήθηκε η "αιδώς" της.


Αλήθεια, η ηθική της κυρίας Νότας Χρυσίνα, που δεν είναι μητέρα, από όσο γνωρίζω, είναι προφανώς ανώτερη από την ηθική δεκάδων γονέων που εμπιστεύθηκαν τα παιδιά τους στην έκθεση παιδικής ζωγραφικής που έγινε στον χώρο αυτό, που κατηγορεί ως επίδοξο εκθετήριο ... κιλότας.



Φυσικά όλον αυτόν τον καιρό η κυρία Νότα Χρυσίνα επισκέφθηκε εκθέσεις και εκδηλώσεις όσων πραγματικά υποστηρίζει, όπου, εκεί θα πρέπει να συνέβηκαν περίεργα πράγματα!!!



Γιατί, όπως η ίδια γράφει, σε αυτές τις εκθέσεις τραβήχτηκαν φωτογραφίες της, που θα μπορούσαν να  χρησιμοποιηθούν, η και χρησιμοποιήθηκαν, για να διαταράξουν την οικογενειακή γαλήνη κάποιων!!!






Αναρωτιέμαι τι είδους φωτογραφίες είναι αυτές, και υποθέτω πως πρέπει να σχετίζονται με τις κιλότες που αναφέρει πιο πάνω. Γιατί η λογική λέει πως μια απλή φωτογραφία από την επίσκεψη σε μια δημόσια έκθεση ζωγραφικής, με οποιονδήποτε, σε φυσιολογική στάση, δεν μπορεί να διαταράξει καμία οικογενειακή γαλήνη..

Θα... ερευνήσουμε το θέμα...
Την παραδίδω στην κρίση σας.

Δημήτρης Σκουρτέλης


Συμπλήρωμα:
27-09-2015

Η Νότα Χρυσίνα είναι τόσο αφελής, 
που με αυτήν την αναδημοσίευση, 
ουσιαστικά παραδέχεται δημόσια 
πως είναι αυτή που στέλνει 
τα συκοφαντικά μηνύματα 
εναντίον μου, 
μια που εγώ δεν μιλάω επώνυμα 
στην δήλωσή μου.
Το όνομα του συκοφάντη μου το δίνει αυτή. 
Είναι το δικό της...

Η κυρία Χρυσίνα
υπαινίσσεται πως έχω ομοφυλοφυλικές σχέσεις
και μάλιστα με καταγγέλει, λέει...

Πέμπτη, 24 Σεπτεμβρίου 2015

Οι συκοφαντίες εναντίον του Δημήτρη Σκουρτέλη

Επί δεκαετίες εργαζόμουν στους Ιερούς ναούς (1984-) και δεν συμμετείχα σε εκθέσεις. Από το 2006, άρχισα να παρουσιάζω την δουλειά μου σε διάφορους χώρους και να συνεργάζομαι με πολιτιστικούς ομίλους.

Μετά από λίγο παρουσίασα στο διαδίκτυο την μελέτη μου για την αρχαία Ελλάδα. Αμέσως οι “Έλληνες” εκτόξευσαν δημόσια εναντίον κάθε είδους κατηγορία και συκοφαντία.

Στο μεταξύ, άρχισαν οι συκοφαντίες εναντίον μου και στον χώρο της Τέχνης. Μέχρι τώρα, διαμαρτυρόμουν χωρίς να κατονομάζω τους συκοφάντες μου. Αυτό όμως τους οδήγησε σε ακόμη μεγαλύτερη αποθράσυνση.

Έτσι, πήρα πλέον την απόφαση να κατονομάζω όσους με κατηγορούν δημόσια, και να αφήνω εσάς να κρίνετε πλέον, γιατί η ανοχή έχει όρια!

Αρχίζω:
Η κυρία Ελένη Κρυστάλλη με κατηγόρησε, ενώπιον μιας παρέας αναγνωρισμένων ζωγράφων, πως “δεν ξέρω από αγιογραφία”. Περίμενα κάποιος από τους κυρίους να αντιδράσει, και όταν αυτό δεν έγινε, έφυγα. Τότε όλοι με κατηγόρησαν πως τους... πρόσβαλλα φεύγοντας!

Το 2011 μου ανατέθηκε να οργανώσω μια έκθεση ζωγραφικής. Ευχαριστώ τους φίλους ζωγράφους που συμμετείχαν. Ο Επίτιμος πρόεδρος του Ομίλου για την Ουνέσκο Τέχνης λόγου και Επιστημών (δεν είμαι σίγουρος για τον πλήρη τίτλο) ο κύριος Πάνος Παπαζαχαριάδης, με κατηγόρησε πως επειδή δεν έβρισκα Έλληνες ζωγράφους για να συμμετέχουν, έφερα ζωγράφους από μια άλλη, φτωχή χώρα. Σημειωτέον πως στην έκθεση συμμετείχε μόνο μια ξένη καλλιτέχνιδα, και αυτή ήταν μέλος του εν λόγω ομίλου! Σε αυτόν τον όμιλο έγιναν πολλά άλλα παρατράγουδα εις βάρος μου, πράγμα που δεν εμπόδισε πολύ κοντινά μου άτομα, όπως την κυρία Πετρούλα Σινη, να συνεργαστούν μαζί του, εν πλήρη επιγνώσει, κάνοντας τους παρευρισκομένους να με ειρωνεύονται -και με το δίκιο τους.

Σε έναν άλλον πολιτιστικό όμιλο, την Τεχνόσφαιρα, όπου είχα εκλεγεί δεύτερος, έπαιρνα εντολές για δράση από το ΔΣ και την πρόεδρο κυρία Ταμπούρη, τις οποίες μετά ακύρωνε, αφήνοντάς με εκτεθειμένο,μια που ήδη είχα κινηθεί σύμφωνα με τις εντολές που είχα λάβει. Επειδή αυτό συνέβη πολλές φορές, παραιτήθηκα.

Σε μια έκθεση της ΠΕΛΤ φωτογραφήθηκα με ένα παιδί που συνοδευόταν από την μητέρα του. Την φωτογραφία, φυσικά, δεν την πήρα εγώ, ούτε και την δημοσίευσα εγώ, παρά αυτός που την πήρε. Και όμως ο τότε πρόεδρος της ΠΕΛΤ Γιώργος Λένης ζήτησε από μένα, αντί του ιδιοκτήτη της, να την ...κατεβάσω διότι, λέει πρόκειται περί ανηλίκου! Φυσικά πρόφαση ήταν όλα αυτά... Θα έπρεπε να χαιρόμαστε αν έρχονται παιδιά σε εκθέσεις, και να το διατυμπανίζουμε.

Πρόσφατα, ένας αγιογράφος που απεικονίζει και... θεούς του Ολύμπου, ο Κωνσταντίνος Γεωργόπουλος, μου έγραψε πως δεν είμαι αγιογράφος, και δεν έχω να παρουσιάσω έργο. Έκανα το λάθος να σβήσω τα σχόλιά του, πιο πολύ για να προστατέψω τον ίδιο...

Το τελευταίο σύμπτωμα, είναι ότι η κυρία Νότα Χρυσίνα, παλιά μου συνεργάτης, ιδιοκτήτρια πολιτιστικού μπλογκ, και επίδοξη ραδιοφωνική παραγωγός, με συμβούλεψε να κρεμάω κιλότες στα έργα μου, γιατί διαφωνούσε με μια έκθεση που έκανα. Επίσης με κατηγόρησε με υπαινιγμούς για ομοφυλόφιλο, ενώ η ίδια σχετίζεται με άτομα αυτού του προσανατολισμού. Για να ξέρουν δηλαδή, αυτοί οι κύριοι που εγώ σέβομαι, πόσο εκτίμηση τους έχει.

Αυτά είναι όσα θυμάμαι μέχρι τώρα. Μάλλον θα επανέλθω...

Δηλώνω απερίφραστα, πως δεν πρόκειται να αφήσω άλλη συκοφαντία να περάσει έτσι. Δεν θα οδηγήσω το θέμα στην Δικαιοσύνη. Αλλά στο εξής, θα κοινοποιώ τα πάντα, επώνυμα, και θα αφήνω αυτήν την πρωτοβουλία στους κατηγόρους μου.

Δεν νομίζω να είμαι και ο χειρότερος από τους συναδέλφους μου, ούτε και ο πιο αναξιόπιστος ερευνητής που υπάρχει. Όσοι κάνουν πως πονάνε δήθεν για τον πολιτισμό, ας περιλάβουν λοιπόν αυτούς πρώτα, και μετά ας έρθει και η σειρά μου.

Δυστυχώς όμως, με τα σκουπίδια του χώρου συμπλέουν όλοι αυτοί, φαίνεται...

Δημήτρης Σκουρτέλης

24 -9-2015

Συμπλήρωμα:
27-09-2015


Η Νότα Χρυσίνα είναι τόσο αφελής, που με αυτήν την αναδημοσίευση, ουσιαστικά παραδέχεται δημόσια πως είναι αυτή που στέλνει τα συκοφαντικά μηνύματα εναντίον μου, μια που εγώ δεν μιλάω επώνυμα στην δήλωσή μου.
Το όνομα του συκοφάντη μου το δίνει αυτή. Είναι το δικό της...





Η κυρία Χρυσίνα
υπαινίσσεται πως έχω ομοφυλοφυλικές σχέσεις
και μάλιστα με καταγγέλει, λέει...




Σας καλώ λοιπόν να ενστερνιστούμε το εικαστικό κριτήριο της κυρίας Νότας Χρυσίνα, παρατηρώντας προσεκτικά μερικούς από τους πίνακες που της αρέσουν.